แนวทางการปฏิบัติตาม ม.73 พ.ร.บ. ส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมฯ
(สำหรับจัดทำสื่อประชาสัมพันธ์เพื่อสร้างความเข้าใจง่าย เข้าถึงได้เร็ว)
1. สาระสำคัญของ ม.73 (ใคร? ต้องทำอะไร?)
- ผู้มีหน้าที่ดำเนินการ: เจ้าของหรือผู้ครอบครองแหล่งกำเนิดมลพิษ (เช่น โรงงาน, อาคารควบคุม, ฟาร์มเลี้ยงสัตว์) ที่มีระบบบำบัดน้ำเสียหรือระบบกำจัดอากาศเสียของตนเอง
- หน้าที่หลัก: ต้องจัดให้มีการ เก็บสถิติ ข้อมูล และทำบันทึก การทำงานของระบบบำบัดมลพิษ เป็นประจำทุกวัน
- กรณีว่าจ้างผู้ให้บริการ: หากว่าจ้างผู้รับจ้างบริการบำบัดน้ำเสียหรือกำจัดอากาศเสีย ผู้ให้บริการบำบัดฯ มีหน้าที่ต้องจัดทำสถิติ ข้อมูล และบันทึกดังกล่าวด้วยเช่นกัน
2. ขั้นตอนกระบวนการปฏิบัติตามกฎหมาย (Step-by-Step)
[1. ติดตั้งอุปกรณ์วัดค่า] ➔ [2. บันทึกข้อมูลรายวัน] ➔ [3. จัดทำแบบบันทึก] ➔ [4. จัดเก็บ ณ สถานที่]
- เตรียมความพร้อมอุปกรณ์:
- ตรวจสอบให้มีเครื่องมือ/เครื่องวัดค่าที่จำเป็น (เช่น มิเตอร์ไฟฟ้าของระบบ, มิเตอร์วัดปริมาณน้ำเสีย/อากาศเสีย)
- บันทึกข้อมูลประจำวัน (ทุกวัน):
- จดบันทึกรายละเอียดการทำงานของเครื่องจักรในระบบบำบัดฯ
- บันทึก ปริมาณน้ำเสีย/อากาศเสียที่เข้าระบบ, ปริมาณสารเคมีที่ใช้, และพลังงานไฟฟ้าที่ใช้
- จัดทำแบบบันทึกสถิติ:
- ลงรายการในแบบบันทึกสถิติรายวันให้ครบถ้วนตามความจริง
- ให้ผู้ลงบันทึก/ผู้ควบคุมระบบบำบัดฯ ลงลายมือชื่อกำกับ
- จัดเก็บหลักฐาน ณ แหล่งกำเนิดมลพิษ:
- จัดเก็บแบบบันทึกไว้ ณ สถานที่ตั้งแหล่งกำเนิดมลพิษ ให้พร้อมสำหรับการเรียกตรวจจากเจ้าพนักงานควบคุมมลพิษได้ตลอดเวลา
3. ข้อควรระวัง & บทลงโทษ (Warning Zone)
⚠️ คำเตือน: การไม่บันทึก ละเลย หรือจดบันทึกเท็จ มีความผิดตามกฎหมาย!
- ไม่จัดทำบันทึกสถิติ/ข้อมูล: มีโทษปรับตามที่กฎหมายกำหนด (ตาม ม.105)
- แจ้งหรือจดบันทึกข้อมูลเท็จ: มีโทษทางอาญา (ทั้งจำคุกและปรับ ตาม ม.107)
4. คำแนะนำสำหรับนำไปปรับใช้จริง (Checklist)
- [ ] แต่งตั้งผู้รับผิดชอบ: กำหนดเจ้าหน้าที่ผู้บันทึกข้อมูลประจำวันให้ชัดเจน
- [ ] วางแบบฟอร์มไว้หน้างาน: นำตาราง/แบบฟอร์มบันทึกไปไว้ ณ จุดควบคุมระบบบำบัดฯ
- [ ] ตรวจเช็กมิเตอร์/อุปกรณ์: ดูแลรักษาเครื่องวัดปริมาณน้ำ/ไฟให้อยู่ในสภาพสมบูรณ์เสมอ
- [ ] จัดเก็บเป็นระบบ: จัดทำแฟ้มเก็บเอกสารบันทึกรายวันแยกตามรายเดือน/รายปี ให้เรียกดูได้ง่าย
